สติปัฏฐาน 4 (ฐานแห่งสติ)
1. กายานุปัสสนา – พิจารณากาย
2. เวทนานุปัสสนา – พิจารณาความรู้สึก
3. จิตตานุปัสสนา – พิจารณาจิต
4. ธัมมานุปัสสนา – พิจารณาธรรม
สติปัฏฐาน 4 คือ "ทางสายเอก" (เอกายนมรรค) ในทางพุทธศาสนา เป็นหลักการฝึกสติเพื่อให้เกิดปัญญาในการรู้เท่าทันความจริงของกายและใจ จนถึงขั้นปล่อยวางความยึดมั่นถือมั่นได้ครับ
นี่คือรายละเอียดเชิงลึกของแต่ละฐาน ครับ
1. กายานุปัสสนา (การพิจารณากาย)
คือการมีสติระลึกรู้ในกาย ไม่ว่ากายจะกำลังทำอะไรอยู่ หรือมีสภาพเป็นอย่างไร
• อานาปานสติ: ตามดูลมหายใจเข้า-ออก
• อิริยาบถ: รู้ตัวว่ากำลัง ยืน เดิน นั่ง หรือนอน
• สัมปชัญญะ: รู้ตัวในทุกการเคลื่อนไหว (เช่น การคู้ เหยียด กิน ดื่ม พูด)
• ปฏิกูลมนสิการ: พิจารณาร่างกายว่าประกอบด้วยส่วนต่าง ๆ (ผม ขน เล็บ ฟัน หนัง...) เพื่อลดความหลงในความสวยงาม
• ธาตุมนสิการ: แยกแยะกายออกเป็นธาตุ 4 (ดิน น้ำ ไฟ ลม) เพื่อให้เห็นว่าไม่ใช่ "ตัวเรา"
อ่านต่อได้ที่คลิก > เพจตามรอยพระพุทธเจ้า
